Προβληματικές συμπεριφορές στον αυτισμό: Πώς να τις αντιμετωπίσουμε;

22 Απριλίου 2016 / Δήμητρα Αναστασιάδου

επιθετικοτητα1Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που συναντούμε στον αυτισμό είναι οι εκρηκτικές συμπεριφορές. Πολλές φορές το παιδί μπορεί να βάλει σε κίνδυνο τον ίδιο του τον εαυτό ή και τους άλλους που βρίσκονται γύρω του.

Οι βασικοί λόγοι που τα παιδιά με αυτισμό παρουσιάζουν προβληματική συμπεριφορά είναι όταν δυσκολεύονται στην επικοινωνία , διότι δεν μπορούμε να αντιληφθούμε την επιθυμία τους ή δεν μπορούν να εσωτερικεύσουν τους κοινωνικούς κανόνες ή αντιμετωπίζουν αισθητηριακές δυσλειτουργίες.

Για το λόγο αυτό πριν αντιμετωπίσουμε την προκλητική συμπεριφορά που είναι το αποτέλεσμα μιας κατάστασης, αναζητούμε την αιτία. Αυτό μπορεί να γίνει με καταγραφή του πότε εμφανίζεται η προβληματική συμπεριφορά και τι προηγήθηκε πριν και μετά την εκδήλωση της.

Πριν δύο χρόνια εφαρμόσαμε αυτόν τον τρόπο καταγραφής συμπεριφορών σε ένα παιδί με αυτισμό που είχε αυτοτραυματικές τάσεις και εκδήλωνε επιθετικότητα και προς τους γύρω του σε ανύποπτη στιγμή σύμφωνα με τους γονείς.

  • Φτιάξαμε λοιπόν ένα ωρολόγιο πρόγραμμα και πάντα σημειώναμε πότε το παιδί εμφάνιζε την προβληματική συμπεριφορά, τι γινόταν πριν τη συμπεριφορά και τι ακολουθούσε μετά. Έπειτα αφού ολοκληρωνόταν η εβδομάδα καταγράφαμε την συχνότητα της.
  • Παράλληλα με την καταγραφή, αφού είχαμε πάρει ένα πλήρες ιστορικό του παιδιού με τις ρουτίνες του και την καθημερινότητα του μελετήσαμε αν υπήρξε κάποια αλλαγή που ίσως να τον τάραξε.
  • Αφού λοιπόν δεν εντοπίστηκε καμία αλλαγή στην ρουτίνα του και είχαμε αποκλείσει τα προβλήματα υγείας, εστιάσαμε στο επικοινωνιακό κομμάτι. Με άλλα λόγια προσπαθήσαμε να δούμε τι μήνυμα ήθελε να μας περάσει το παιδί, που δεν μπορούσε να εκφράσει λεκτικά τις ανάγκες του.
  • Αρχίσαμε να τον εκπαιδεύουμε να χρησιμοποιεί το δάχτυλο του για να δείχνει αυτό που θέλει. Του παρουσιάζαμε δύο αντικείμενα, ένα που ξέραμε ότι το θέλει να το πάρει κι ένα που του ήταν αδιάφορο. Π.χ το αγαπημένο του αυτοκινητάκι κι από την άλλη μια κάλτσα. Κάθε φορά που πήγαινε να αρπάξει το αυτοκινητάκι εμείς τον καθοδηγούσαμε το χέρι του, κλείνοντας τα υπόλοιπα δάχτυλα και χρησιμοποιώντας τον δείκτη.
  • Σε δεύτερο στάδιο αφού κατέκτησε τη χρήση του δείκτη για να δείχνει, αρχίσαμε να τοποθετούμε το επιθυμητό αντικείμενο σε σημείο που να είναι ορατό, αλλά όχι προσβάσιμο. Ο στόχος μας ήταν να τραβάει την προσοχή μας για να διεκδικήσει και να μας δείξει αυτό που θέλει.

fcbbuebvqv521b09d0484cbΜε τον τρόπο αυτό και συνεχίζοντας την καταγραφή προβληματικών συμπεριφορών παρατηρήσαμε σταδιακή μείωση. Αυτό επιτεύχθηκε διότι το παιδί πλέον μπορούσε να μας δείξει αυτό που ήθελε κι εμείς από την μεριά μας να μπορούμε να τον αντιληφθούμε και να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες του.